Δελτίο Τύπου ΕΓΚΑΙΝΙΑ-Μανουσάκης-Πιτέρη-Τσατσάγιας-Ταξίδης-Αδαμαντίδης
Στέλιος Αγγελούδης: Ο πολιτισμός είναι ένα από τα κορυφαία ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της Θεσσαλονίκης – Το Τελλόγλειο πρωτοπορεί ακόμη μια φορά
- Τι είπε ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης στο Τελλόγλειο για την έκθεση «Μανουσάκης, Πιτέρη, Τσατσάγιας: Τρεις καλλιτέχνες από το Μουσείο που δεν έγινε»
- Τι ανέφεραν οι: Ανέστης Κάλφας, Αλεξάνδρα Γουλάκη – Βουτυρά, Μιχάλης Μανουσάκης, Ηρώ Αδαμίδου (κόρη της κ. Πιτέρη), Γιάννης Τσατσάγιας, Γιώργος Ταξίδης και Γιάννης Αδαμαντίδης
«Συνδεδεμένοι με το πνευματικό περιβάλλον της “Διαγωνίου”, με διαφορετικούς ασφαλώς ρόλους και διαδρομές, αλλά με συγκλίσεις, με διαφοροποιήσεις, οι τρεις αυτές εικαστικές προσωπικότητες, η Σούλα Πιτέρη, ο Μιχάλης Μανουσάκης και ο Γιάννης Τσατσάγιας, φωτίζουν το Τελλόγλειο και το καθιστούν για ακόμα μία φορά σημείο αναφοράς, παρουσιάζοντας στο ευρύ κοινό περισσότερα από 50 έργα τους». Αυτό επισήμανε ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης, εγκαινιάζοντας τη νέα έκθεση στο Τελλόγλειο Ίδρυμα με τίτλο «Μανουσάκης, Πιτέρη, Τσατσάγιας: Τρεις καλλιτέχνες από το Μουσείο που δεν έγινε».
«Το Τελλόγλειο πιστό στο όραμά του και στο όραμα των ιδρυτών του έχει μια συστηματική και ουσιαστική γνωριμία με το κοινό όλων των ηλικιών με την τέχνη και την προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς και μας ξανασυστήνει με τους καλλιτέχνες, τον Μιχάλη Μανουσάκη, τη Σούλα Πιτέρη και τον Γιάννη Τσατσάγια», σημείωσε ο Προέδρος του Τελλογλείου Ιδρύματος και Καθηγητής του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ, Ανέστης Κάλφας. Καλωσορίζοντας τους επισκέπτες στα εγκαίνια της έκθεσης, στις 4/3, ανέφερε πως «η νέα έκθεση αποτελεί ένα έναυσμα για να σκεφτούμε όλοι το αίτημα των σωματείων της “Tέχνης και της “Διαγωνίου” για τη δημιουργία ενός μουσείου που θα στεγάσει τους δημιουργούς της Βόρειας Ελλάδας, της πόλης μας και να αναδείξει το καλλιτεχνικό απόθεμα του τόπου».
Ο κ. Αγγελούδης επισήμανε επίσης ότι «αυτή η γόνιμη σύμπραξη των τριών δημιουργών, του Μιχάλη Μανουσάκη, που δεν σταμάτησε ποτέ να αναρωτιέται και να αφηγείται, αλλά και να δημιουργεί, της Σούλας Πιτέρη, που το έργο της τη φέρνει κοντά στους στρατευμένους καλλιτέχνες της μεταπολίτευσης και του αυτοδίδακτου φιλόσοφου της καθημερινότητας, του Γιάννη Τσατσάγια, καταγράφει παράλληλα τη δυναμική μιας πόλης που στους 23 και πλέον αιώνες της αδιάκοπης ιστορίας δεν σταμάτησε ποτέ να παράγει τον πολιτισμό». Σύμφωνα με τον ίδιο «παρά τις προκλήσεις και τις δυσκολίες, η Θεσσαλονίκη του πολιτισμού, η Θεσσαλονίκη που έχει απόλυτη συνείδηση της ιδιοπροσωπείας της αλλά και των δυνατοτήτων της δεν έπαψε ποτέ να είναι παρούσα. Δικός μας στόχος είναι με τη συνεργασία, αλλά και τη σύμπραξη όλων των εμπλεκόμενων φορέων το πολιτιστικό brand name Θεσσαλονίκη να γίνει ακόμα πιο ισχυρό». Καταλήγοντας ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης σημείωσε: «Αυτό μπορεί να επιτευχθεί, μέσα από μια ουσιαστική επένδυση στον πολιτισμό στη δημιουργία νέων υποδομών και θεσμών, όπως και την έμπρακτη ενίσχυση όσων ήδη υφίστανται. Ο πολιτισμός είναι ένα από τα κορυφαία ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της πόλης, σε όμοια θέση με τα πανεπιστήμιά της, το λιμάνι, τη ΔΕΘ, τη ζώνη καινοτομίας και τόσους άλλους θεσμούς που καθιστούν αυτή την πόλη ιδιαίτερη». Ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης υπογράμμισε ότι «το Τελλόγλειο, πρωτοπορώντας για μία ακόμη φορά, το σημαντικό αυτό το τοπόσημο της Θεσσαλονίκης, μας προσκαλεί σε μια ξεχωριστή και συναρπαστική συνάντηση των τριών εξαίρετων καλλιτεχνών που έχουν συμβάλει καταλυτικά, ο καθένας με τη δική του μοναδική ταυτότητα στη διαμόρφωση της σύγχρονης πολιτιστικής ιστορίας της πόλης».
Η Γενική Διευθύντρια του Ιδρύματος και Ομότιμη Καθηγήτρια ΑΠΘ, Αλεξάνδρα Γουλάκη – Βουτυρά, αναφερόμενη πρωτίστως στην μεγάλη έκθεση του Τελλογλείου «Τέχνη-Διαγώνιος και το Μουσείο που δεν έγινε» -παρατάθηκε μέχρι και τις 5 Ιουλίου 2026- επισήμανε ότι «ήταν έκπληξη για μας η τεράστια προσέλευση του κοινού, αλλά κυρίως η προσέλευση των καλλιτεχνών και των μεγάλων δωρεών που ήρθαν σε αυτό το διάστημα. Το Τελλόγλειο ήδη έχει 14.000 έργα, αλλά στους έξι μήνες περίπου που λειτουργεί η εν λόγω έκθεση έχουν προστεθεί περίπου 996 έργα και καθημερινά αυξάνεται ο αριθμός». Όπως τόνισε, «η προσπάθεια να διατηρηθεί αυτός ο πλούτος, αυτή η σπουδαία κληρονομιά την οποία έχουμε εδώ στη Θεσσαλονίκη, στη Μακεδονία θα έλεγα, μας έχει συνεπάρει όλους και αποφασίσαμε, εκτός που έπρεπε να δώσουμε παράταση σε αυτή την έκθεση λόγω της επιτυχίας της, αποφασίσαμε να δώσουμε φωνή και να φέρουμε μπροστά καλλιτέχνες λιγότερο γνωστούς, με λιγότερα έργα, όχι ατομικές, ούτε ακριβώς ομαδικές με ένα-δύο έργα. Αυτό το δείγμα που βλέπετε εδώ, διαλέξαμε τρεις καλλιτέχνες από δέκα, δώδεκα, δεκαπέντε έργα ανάλογα με την περίπτωση. Η έκθεση λοιπόν “Μανουσάκης, Πιτέρη, Τσατσάγιας, τρεις καλλιτέχνες από το μουσείο που δεν έγινε”, συμπληρώνει ουσιαστικά και επεκτείνει την υπάρχουσα έκθεση».
Η κ. Γουλάκη – Βουτυρά επισήμανε επίσης ότι «ένας νέος ταλαντούχος καλλιτέχνης, ο Γιώργος Ταξίδης, προστέθηκε πρέπει να πω, όχι στην αρχή της έκθεσης, αλλά όταν σχεδόν ήμασταν έτοιμοι. Γιατί ανακαλύψαμε ότι ο Ταξίδης έκανε αυτό που δεν μπόρεσε να υλοποιήσει το όνειρο ίσως του να δουλέψει με κάρβουνο και να δουλέψει μεγάλη επιφάνεια και να τη δουλέψει με αυτή την ευαισθησία στον χώρο, στη σύνθεση που συναντούμε στον Τσατσάγια. Εκεί κοντά ήρθε και η δωρεά του Γιάννη Αδαμαντίδη, το πορτρέτο του Χριστιανόπουλου, το οποίο βλέπουμε στην έκθεση, μεγαλοπρεπές, να μας κοιτάει με το σκωπτικό αυτό το ύφος και νομίζω ότι με κάποιο τρόπο εγκρίνει αυτά που κάνουμε εδώ».
Ο Μιχάλης Μανουσάκης αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στη γνωριμία του με τον Ντίνο Χριστιανόπουλο και την στήριξη που του έδωσε λέγοντας πως «νομίζω ότι είμαι από τους τυχερούς ανθρώπους που τον συνάντησα. Μου έδειξε μεγάλη αγάπη και πολύ τρυφεράδα στην εποχή που εγώ είχα μια μαύρη κουρτίνα μπροστά μου για το τι κάνω στη ζωή μου και δεν είχα μπει ακόμη στην Σχολή Καλών Τεχνών. Μου έδωσε χώρο για τις ζωγραφιές μου, πουλήθηκαν οι ζωγραφιές μου, και μου έδωσε κουράγιο».
Στα εγκαίνια την Σούλα ή αλλιώς Μονεμβασία Πιτέρη εκπροσώπησε η κόρη της Ηρώ Αδαμίδου λέγοντας ότι «η μητέρα μου σήμερα 91 ετών, το άλλοτε ξανθό ντροπαλό κορίτσι με τον ψηλό λαιμό και την πλεξούδα, μεγάλωσε στην Αρναία και στην Ιερισσό και είχε την τύχη να γνωρίσει όπως κι εσείς, κάτω από άλλες συνθήκες, τον κύριο Χριστιανόπουλο και να συνδεθεί με μια βαθιά και μακροχρόνια φιλία μαζί του και παράλληλα να συναναστραφεί με τους νέους ζωγράφους και διανοούμενους του ΑΠΘ και κατόπιν της “Διαγωνίου”. Παρέμεινε αυτοδίδακτη, ζωγράφιζε καθαρά από εσωτερική ανάγκη όπως πιστεύω και οι περισσότεροι καλλιτέχνες και ήταν πολύ κτητική με τα έργα της, καθώς ελάχιστα έργα της δάνεισε σε πολύ κοντινούς φίλους. Και πάντα απέφυγε την προβολή, ίσως και γι’ αυτό δεν είναι γνωστή».
Ο Γιάννης Τσατσάγιας είπε για την έκθεση: «Θεωρώ μεγάλη τιμή που συμμετέχω με καλλιτέχνες όπως η κυρία Πιτέρη, ο κύριος Μανουσάκης, ο κύριος Γιώργος Ταξίδης και ο κύριος Γιάννης Αδαμαντίδης. Ευχόμενος εκ βαθέων καλή επιτυχία, σας ευχαριστώ απεριόριστα όλους και σας προτρέπω όχι μόνο να δείτε τις εικαστικές δημιουργίες, αλλά και να τις ‘ακούσετε’. Πολλά έχουν να πουν σε… ευήκοα βλέμματα».
Τη γενική ευθύνη της έκθεσης έχει η Ομοτ. Καθηγήτρια ΑΠΘ και Γενική Διευθύντρια του Τελλογλείου, Αλεξάνδρα Γουλάκη-Βουτυρά. Τη συνεπιμέλεια της έκθεσης έχουν οι Ανναρέτα Τουλουμτζίδου και Ραφαέλα Νίκα, με την υποστήριξη των επιμελητών Νίκου Βιάνα και Μιγκέλ Φ. Μπελμόντε.
Στην έκθεση συμμετέχουν επίσης με έργα τους ο Γιώργος Ταξίδης και ο Γιάννης Αδαμαντίδης.
«Με πήρε τηλέφωνο η κ. Γουλάκη – Βουτυρά και μου είπε πως έχουμε κάποιες κοινές καταβολές με τον κ. Τσατσάγια, τώρα το αντιλαμβάνομαι πολύ ξεκάθαρα και όντως υπάρχουν πολλά κοινά στοιχεία και ας μας χωρίζουν μερικά χρόνια. Τώρα βέβαια αντιλαμβάνομαι πως έχουμε κοινά στοιχεία και με τον κ. Μανουσάκη, καθώς και εγώ υπηρέτησα στην 2η Μοίρα Αλεξιπτωτιστών οπότε αναγνώρισα τους μπερέδες και τα λοιπά. Παρουσιάζουμε εδώ κάποια έργα από την ενότητα του Αγίου Όρους, που παρουσιάστηκε εδώ στη Θεσσαλονίκη στην Αγιορειτική Εστία», σημείωσε στον χαιρετισμό του ο Γιώργος Ταξίδης.
Ο Γιάννης Αδαμαντίδης, που φιλοτέχνησε το εκφραστικό πορτρέτο του Ντίνου Χριστιανόπουλου και το οποίο δώρισε στο Τελλόγλειο, σημείωσε: «Νομίζω ότι είναι από τα πιο πετυχημένα μου έργα, γιατί νομίζω ότι απέδωσα το σκωπτικό ύφος που έχει, εκείνο το χαμογελάκι… Με δυσκόλεψε στην αρχή να πω την αλήθεια, ωστόσο θεωρώ ότι είναι ένα από τα πετυχημένα έργα μου και χαίρομαι πάρα πολύ που εκτίθεται σήμερα εδώ».
Η νέα έκθεση του Τελλογλείου φιλοξενεί πάνω από 50 έργα και θα διαρκέσει μέχρι και τις 18 Μαΐου, Διεθνή Ημέρα Μουσείων.
Χρήσιμο σημείωμα για τους συμμετέχοντες 3 +2 καλλιτέχνες της έκθεσης
Μιχάλης Μανουσάκης: η πρώτη περίοδος δημιουργίας ενός σημαντικού σύγχρονου εικαστικού και δασκάλου που βρέθηκε να κάνει τη στρατιωτική του θητεία στη Θεσσαλονίκη, στο Γ΄ Σώμα Στρατού: τον φιλοξενεί ο Ανδρέας Ζαμπέτογλου στο εργαστήρι του, του γνωρίζει τον Ντίνο Χριστιανόπουλο, η πρώτη ενθάρρυνση και η αρχή μιας διαρκούς φιλίας, οι ρίζες της μετέπειτα δουλειάς του.
Σούλα Πιτέρη: μια όμορφη νέα γυναίκα συναντά τον Ντίνο Χριστιανόπουλο στα πρώτα της βήματα, την ενθαρρύνει και τη θαυμάζει, μοιράζεται μαζί του ανησυχίες ζωής. Στη δεκαετία ’70-’80 συμμετέχει σε εκθέσεις της «Διαγωνίου», η μοναδική ατομική της αποκαλύπτει τη δυναμική ματιά της, την ξεχωριστή, τολμηρή προσωπικότητα, με έργα που την τοποθετούν κοντά σε στρατευμένους καλλιτέχνες, όπως Σεμερτζίδη, Τάσσο, Κατράκη την εποχή της μεταπολίτευσης.
Γιάννης Τσατσάγιας: Ένας αυτοδίδακτος καλλιτέχνης με πορεία που εμπνέει ανθρωπιά, αντοχή, επιμονή, κατάφαση ζωής. Ηθοποιός σε μπουλούκια, μανάβης, ποιητής, φιλόσοφος, περιπτεράς, με μόνο εφόδιο το «μαύρο BIC», αναπτύσσει μια δεξιοτεχνική τεχνοτροπία για να υποκαταστήσει τις πρακτικές δυσκολίες διάρκειας του κάρβουνου. Αποδίδει με «φωτογραφική» ακρίβεια θέματα που σχολιάζουν βιωματικά τον κόσμο του.
Σαράντα χρόνια μετά, ένας προικισμένος νέος καλλιτέχνης από τη Δράμα, ο Γιώργος Ταξίδης, κερδίζει τον χώρο με το κάρβουνο που αναγκάστηκε να απορρίψει ο Τσατσάγιας, στην ίδια αισθητική καταγραφής αξιών και εσωτερικού θάλπους, όπως είναι εμφανές στα έξι έργα του από τη σειρά του για το Άγιον Όρος στην έκθεση. Δύο καλλιτέχνες άλλης γενιάς σε μια συνάντηση, την οποία ο Χριστιανόπουλος σίγουρα «θα επικροτούσε», όπως μας κοιτάζει, ίσως λίγο σκωπτικά, στο εκφραστικό πορτρέτο του, πρόσφατη δωρεά στο Τελλόγλειο του ζωγράφου του Γιάννη Αδαμαντίδη, το οποίο επίσης εκτίθεται.
